طریقه نگهداری و تولید فرآورده های سلولی وپلاسمایی

طریقه نگهداری وتهیه فرآورده های سلولی وپلاسمایی

تولید فرآورده های سلولی وپلاسمایی Whole Blood

تولید خون کامل W.B

اساس : خون اهدایی ونمونه های لازم برای انجام آزمایش های پس از اهداء از وریدهای برجسته بازو اهداکننده گرفته می شود .

مواد :

1- کیسه استریل خون که حاوی ماده ضد انعقاد وکورد وسوزن است .

2 – قیچی ، هموستات .

3 - سیلر دستی .

4 –هموشیکر با قطع کننده وترازو .

5 – گاز وسواب استریل ومواد ضدعفونی کنندهء ولوله جمع آوری نمونه خون .

6 – یخچال نگهداری خون .

تولید خون کامل W.B

روش : کیسه را برای وجود هرگونه نقص یا تغیر رنگ بررسی نمایید . براساس SOP خونگیری ، خون از اهداکننده اخذ گردد ،خون وماده ضد انعقاد را به آرامی وبه طور مرتب در طی خونگیری مخلوط نمائید .

واحدهای خونی که خونگیری آن هابیش از 8-10 دقیقه به طول می انجامد برای تهیه فرآورده هایی نظیر پلاکت وFFP ویا CP مناسب نیستند .

کنترل کیفی W.B

حجم :(میلی لیتر ۴۰۵ - 495 ) و( میلی لیتر 315 -385 )

Hct 36 - 50%

Hb ≥ 45 g/bag

Hemolysis Index < 0.8%

طریقه نگهداری W.B

Shelf life

• - CPD : 21 days

• - CPDA-1 : 35 days

• - Store : 1-6 0C

موارد مصرف خون کامل W.B

•- افزا يش حجم وتودۀ سلولی خون

• - ا فزا يش ظرفيت حمل اكسيژن

• - جلوگيري از شوك هموراژيك درخونريزي وسيع.

•تامین کننده فاکتورهای انعقادی پایدار

•خون کمتر از 7 روز جهت جلوگیری از هیپرکالمی در تعویض خون نوزادان سود مند است.

موارد منع مصرف خون کاملW.B

• - بیمارانی که در معرض خطر افزایش بار حجمی می باشند .

•-   درمان كم خونی   مزمن

•-   نارسایی قلبی اولیه

مقدارخون کامل W.B مورد نیاز



Hb)x 6 اولیه - Hb موردنظر) وزن

6 ميلي ليترخون كامل به

ازاي هر كيلو گرم يك گرم

Hb را افزايش مي دهد

اثرات نگهداری خون کامل

کاهش PH ( خون اسیدی تر می شود ) .

غلظت پتاسیم پلاسما افزایش می یابد ( K⁺خارج سلولی ).

کاهش پیشروندۀ 2,3 DPG در گلبولهای قرمز که تا زمان ذخیره مجدد آن در بافت می تواند سبب کاهش اکسیژن رسانی شود .

از دست دادن کامل عملکرد پلاکتی در خون کامل تا 48 ساعت پس از اهدا خون .

کاهش فاکتور VIII تا 20-10 درصد میزان طبیعی طی 48 ساعت پس از اهدای خون .

میزان فاکتورهای انعقادی مانند VII وIX نسبتاً در زمان نگهداری ثابت می ماند .

تولید فرآوردۀ سلولی گلبول های قرمز متراکم P.C

اساس : گلبول قرمز متراکم با برداشت پلاسما روئی حاصل از سانتریفوژ خون کامل به دست مآید .

مواد :

1- خون کامل در کیسه واجد کیسه های جانبی گرفته شده .

2 – اکستراکتور پلاسما .

3 - قیچی ، هموستات .

4 – سیلر برقی .

5 – سانتریفوژ یخچالدار .

تولید فرآوردۀ سلولی P.C

روش :

1 - خون کامل را با روش چرخش سنگین (heavy spin) در دمای +4º c سانتریفوژ نمائید .

2 – کیسه خون سانتریفوژ شده در اکستراکتورقرار داده شود . مسیر عبور پلاسما به کیسه جانبی را باز کنید . سایر مسیر ها را با هموستات کلامپ کنید .

3 – پس از تهیه PC در دمای - 6º c 1 قرار گیرد .

کنترل کیفی P.C

حجم :230 - 330 میلی لیتر

Hct: 60 - 80%

Hb ≥ 45 g/bag

Hemolysis Index < 0.8%

چگونگی نگهداری PC

Shelf life

• - CPD :21 days

• - CPDA-1 : 35 days

•- Store : 1-6 0C

موارد مصرف P.C

•افزايش توده سلولي R.B.C

•- افزايش ظرفيت حمل اكسيژن

موارد منع مصرف P.C

•- بيماران با سابقه عوارض تب وآلرژيك تزريق خون

•- درمان كم خوني

•- در بيماراني كه توده سلولي خون طبيعي است

مقدار P.Cمورد نیاز

x 3 (اولیه Hb - Hb مورد نظر) xوزن

3 ميلي ليترخون P.C به

ازاي هر كيلو گرم يك گرم

Hb را افزايش مي دهد

تولید فرآوردۀ سلولی خون شسته شده W.R.B.C

اساس :از گلبول قرمز متراکم تازه با سرم فیزیولژی استریل قابل تزریق مخلوط و سپس سه بار سانتریفوژ هر بار مایع روی به همراه Buffy ciat خارج کنید در پایان گلبول قرمز به همراه مقداری (30% ) سرم فیزیولوژی باقی بماند .

مواد :

1- خون مترا کم تازه .

2 – اکستراکتور پلاسما .

3 - قیچی ، هموستات .

4 – سیلر برقی .

5 – سانتریفوژ یخچالدار .

6 – بتادین .

7 – ارلن مایر استریل .

8 – سرم فیزیولژی استریل

9 – ست تزریق .

10 – هود .

روش :

1 – یک کلامپ موقت روی ترانسفر ست پلاسما قرار دهید یک طرف آن به سرم فیزیولوژی +4º c و طرف دیگر به یکی از خروجی های کیسه وصل کنید ، کلامپ را آزاد نمایید وجریان سالین را به کیسه بر قرار کنید .

2 – یک کلامپ موقت روی لوله قرار دهید کانول را از شیشه سالین خارج کنید ودر پوش آن را بگذارید ، محل ورود ست به شیشه سالین را با گاز استریل بپوشانید .

3 – لوله ست را با چسب به خارج کیسه اولیه بچسبانید نوک کانول باید به صورت عمودی قرار گیرد تا نشت نکند یا به کیسه صدمه نزند .

4 – گلبول قرمز را با سالین به طور کامل مخلوط نمایید .

5 – کیسه خون را با دور سنگین در دمای +4º c سانتریفوژ کنید .

6 – سپس کیسه را در اکستراکتور پلاسما قرار داده به دقت لوله ترانسفر ست را که به بدنه کیسه چسبانیده بودید آزاد کرده ودر پوش کانول را بر دارید .

7 – کانول را وارد شیشه خالی استریل خالی قرار داده ، مایع روی با Buffy coat را به داخل شیشه خالی هدایت کنید مراحل 1تا 7 را دو بار دیگر انجام دهید ، تا سلول ها سه بار شسته شوند .

8 - در پایان گلبول قرمز به همراه مقداری (30% ) سرم فیزیولوژی باقی بماند ، حد اکثر ظرف 24 ساعت دردمای +4º c مصرف شود .

کنترل کیفی WRBC

حجم :220 - 340 میلی لیتر

Hct : 65-75%

Hb ≥ 40g/bag

Hemolysis Index < 0.8%

Protein<0.5g/bag

چگونگی نگهداری WRBC

Shelf life

•- 24 ساعت (Open System )

•- Store : 1-6 ⁰C

موارد مصرف WRBC

افزايش توده سلولي R.B.C

- افزايش ظر فيت حمل O²

^-^{جلو گيري از واكنشهاي آ لرژيك}

^-^{جلو گيري از وا كنشهاي تب زا در اثر}^W.B.C^{در بيمار اني كه واكنشهاي}^{تزريق خون از نوع تب زاي شد يد غير هموليتيك}

^-^{جلو گيري از آ لوا يمونيزاسيون بر عليه}^{لوكو سيت يا آ نتي ژنهاي}^H.L.A

موارد منع مصرف WRBC

•درمان كم خوني

• در بيماراني كه توده سلولي

خون طبيعي است

مقدار WRBC مورد نیاز

3 x (اولیه Hb-Hbمورد نظر) xوزن

3 ميلي ليترخون WRBCبه

ا زاي هر كيلو گرم يك گرم

Hb را افزايش مي دهد

درموقع مصرف فرآورده هاي سلوليWRBC به نكات زير توجه شود

درموقع مصرف فرآورده هاي سلولي به نكات زير توجه شود

ترابري در دماي 1-10 درجه سانتيگراد

- انجام كراس مچ سازگار قبل از شستشو .

- طی 24 ساعت پس از تولید مصرف شود .

- فيلتر استاندارد 170 ميكرون .

- مدت تزريق حد اكثر 4 ساعت .

- هيچ داروئي نبايد اضافه شود .

- براي كاهش Viscosity فقط سرم فيزيولوژي بمیزان20تا30 درصد اضافه شود .

- براي گرم كردن خون فقط Blood Warmer.

تولید فرآوردۀ سلولی Platlet

اساس : از خون کامل باچرخش سبک ( Light Spine ) پلاسمای غنی از پلاکت بدست می آید سپس با چرخش سنگین (heavy spin) سانتریفوژ وبرداشت پلاسما ، پلاکت متراکم Concentration Platelet تولید می شود.

مواد :

1- خون کامل تازه در کیسه واجد کیسه های جانبی سه تایی گرفته شده حد اکثر هشت ساعت از خونگیری در دمای اطاق نگذشته باشد .

2 – اکستراکتور پلاسما .

3 - قیچی ، هموستات .

4 – سیلر برقی .

5 – سانتریفوژ یخچالدار .

تولید فرآوردۀ سلولی Platelet

روش :

1 هیچ زمانی قبل یا طی تهیه پلاکت خون را سرد نکنید .

2 – دمای سانتریفوژ باید به 20º c + برسد سپس خون ها را باچرخش سبک سانتریفوژ کنید برای بدست آوردن پلاسمای غنی از پلاکت .

3 – پلاسمای غنی از پلاکت به انضمام کیسه جانبی با چرخش سنگین سانتریفوژ شود .

تولید فرآوردۀ سلولی Platelet

4 – پلاسمای فاقد پلاکت رویی را به کیسه جانبی دوم هدایت کنید ، کورد کیسه را سیل کنید ،مقداری پلاسما باید در ته کیسه حاوی پلاکت باقی بماند از تکان شدیدبرای جلوگیری از عدم برگشت تجمع خود داری شود.

5 – کیسه های واجد پلاکت تهیه شده به حالت سکون در حرارت اطاق به مدت یک ساعت قرار دهید به ترتیبی که بر چسب آن به سمت پایین باشد ، بعد از این مدت برای به تعلیق در آوردن آنها در شیکر انکوباتور پلاکت قرار دهید .

6 – قبل از توزیع پلاکت باید به دقت ازنظر وجود تجمع پلاکتی بررسی شود .

کنترل کیفی Platelet

حجم :50 - 70 میلی لیتر

Pla ≥ 5.5x10¹⁰bag

PH ≥ 6.2

RBC 0.2 – 1x10⁹ bag

WB 0.05 – 1x10⁹bag

میزان اسیدیته : 6.2 ≥

چگونگی نگهداری Platelet

Shelf lif

72 ساعت

Storage :20-24^oc

موارد مصرف Platelet

•-      ترومبوسيتوپني

• -   ترومبوسيتوپاتي

• -    تزريق خون حجيم

•   -   پروفيلاكسي

موارد منع مصرف Platelet

•پورپوراي ترومبوسيتوپنيك اتوايمون   ايد يوپاتيك ( I.T.P)

•پورپورای ترومبوسیتوپنیک ترومبوتیک (TTP)

•بعنوان پیشگیری از خونریزی در جراحی توصیه نمی شود مگر اینکه نقص پلاکتی قابل ملاحظه باشد

• -     انعقاد منتشر داخل عروقي(D.I.C )

• -    ترومبوسيتوپني در اثر سپتي سمي

• -     پركاري طحال

دوز هموستاتیک Platelet

•معمولاً يك واحد به ازاي هر 10 كيلو گرم وزن بدن است هر كيسه Plt موجب افزايش

پلاكتهاي بيمار به ميزان 5000 تا10000 درميلي متر مكعب دربالغين

• 75000 تا صد هزار درميلي متر مكعب در نوزادان مي شود

در موقع مصرف پلاكت به نكات زير توجه شود

ترا بري در دماي 24-20 درجه سانتيگراد .

پلاکت نباید در یخچال نگهداری شوند زیرا سبب کاهش عملکرد پلاکتی می شود .

كراس مچ سازگار ) ايزوگروپ ( .

در صورت امکان باید از کنسانتره پلاکتی که سازگاری ABOدارند استفاده شود .

فيلتر استاندارد 170 ميكرون .

مدت تزريق حد اكثر 4 ساعت .

هيچ داروئي نبايد اضافه شود

پلاکت تهیه شده از فردی که Rh مثبت است بدلیل وجود RBC نباید به خانمهای Rh منفی در سن بارداری هستند تجویز شود.

تولید فرآوردۀ پلاسمایی FFP

اساس : پلاسما از اجزاء سلولی خون جدا شده ومنجمد می شود تا فعالیت فاکتورهای انعقادی ناپایدار آن حفظ گردد.

مواد :

1- خون کامل در کیسه واجد کیسه های جانبی گرفته شده .

2 – اکستراکتور پلاسما .

3 - قیچی ، هموستات .

4 – سیلر برقی .

5 – سانتریفوژ یخچالدار .

– دستگاه منجمد کننده سریع ( Blast Freezer )

7- سرد خانه 25º c-

تولید فرآوردۀ پلاسمایی FFP

روش :

1 - خون کامل را با روش چرخش سنگین (heavy spin) در دمای +4º c طی 8 ساعت از زمان خونگیری سانتریفوژ نمائید .

2 – کیسه خون سانتریفوژ شده در اکستراکتورقرار داده شود . مسیر عبور پلاسما به کیسه جانبی را باز کنید . سایر مسیر ها را با هموستات کلامپ کنید .

3 –FP در برودت های پائین تر از - 40º c قرار گیرد تامنجمد شود سپس در برودت پایین تر از - 25º c نگهداری شود .

کنترل کیفی FFP

حجم :180 - 330 میلی لیترl

Plat < 5x10¹⁰ / L

Protein > 50 g/L

RBC< 6x10⁹/L

WBC <0 .1x10⁹/L

F.VIII >70%

چگونگی نگهداری FFP

Shelf Life

24 months at below –30ºC

12 months at –25 to –30ºC

3 months at –18 to –25ºC

موارد مصرف FFP

انعقاد منتشر داخل عروقي (DIC ) .

تزريق خون حجيم (Massive Transfusion )

بيماري كبد .

پورپوراي ترومبوسيتوپنيك ترومبوتيك ( TTP )

جايگزين نقص فاكتورهاي منفرد V ,XI ,IX .

نقص تركيبات كومادين .

جايگزين كردن آنتي ترومبين III .

موارد منع مصرف FFP

•منبع سرشا رتامين پروتئين .

•- منبع تا مين ا يمنوگلبولين ها .

• - درمان اختلال ا نعقا دي شديد .

• - بعنوا ن بالا برنده حجم خون

مقدار مورد نیاز FFP

دوز هموستا تيك F.F.P

د رمواردي كه سطح فاكتورها

20 -30 %نرمال باشد

معمولا با زاي هر كيلو گرم وزن

بد ن 8 - 10 ميلي ليتر مي باشد .

تولید فرآوردۀ پلاسمایی CP

اساس : رسوب انجمادی سریع پلاسما ی تازه وذوب آهسته در دمای +6º c کرایو محلول باسانتریفوژ رسوب سپس سریع منجمد می کنند .

مواد :

1- پلاسمای تازه منجمد شده در کیسه که واجد یک کیسه جانبی است تهیه شود .

2 – حمام کرایو .

3 - قیچی ، هموستات .

4 – سیلر برقی .

5 – سانتریفوژ یخچالدار .

6 – دستگاه منجمد کننده سریع ( Blast Freezer )

7- سرد خانه 25º c-

تولید فرآوردۀ پلاسمایی CP

روش :

1 – کیسه خون کامل واجد دوکیسه جانبی را با روش چرخش سنگین (heavy spin) در دمای +4º c طی 8 ساعت از زمان خونگیری سانتریفوژ نمائید .

2 – کیسه خون سانتریفوژ شده در اکستراکتورقرار داده شود . مسیر عبور پلاسما به کیسه جانبی را باز کنید . سایر مسیر ها را با هموستات کلامپ کنید .

تولید فرآوردۀ پلاسمایی CP

3 –FP در برودت های پائین تر از - 40º c قرار گیرد تامنجمد شود سپس پلاسمای منجمد شده OK شده را باحمام کرایو در دمای +4º c در حال لرزش آب شود .

4 – وقتی کیسه قوام پیدا کرد پلاسما را با روش چرخش سنگین در دمای + 4º c سانتریفوژ نمایید .

5 – پلاسمای روی را به کیسه جانبی منتقل وبه میزان 10تا 15 میلی لیتر پلاسما به همراه رسوب باقی ماند ه سریع منجمد شود و در برودت - 25º c وپایین تر ذخیره شود .

کنترل کیفی CP

حجم :10 - 15 میلی لیتر

F.VIII ≥80 IU/bag

فیبرینوژن : بیشتر از 150 mg/bag

نگهداری CP

Shlf Life

24 months at below –30ºC

12 months at –25 to –30ºC

3 months at –18 to –25ºC

موارد مصرف CP

•- مبتلايان به هموفيلي نوع A

• - مبتلايان بسندروم فون ويلبرا ند

• - كمبود فاكتور XIII

• - كمبود ا رثي فيبرينوژن

•كمبود اکتسابی فيبرينوژن درDIC

• - منبع چسب فيبرين كه بعنوا ن عامل هموا ستاتيك موضعي در جراحی استفاده مي شود

مقدار مصرف CP

تزريق يك واحد بين المللي

فاكتور VIII به ازاي هركيلو گرم تقريبا 2% به ميزان فاكتور VIII مي افزا يد

( هر كيسه C.P بطور متوسط 100 واحد بين المللي F : VIII دارد)

نيمه عمر فاكتور VIII دربدن 8-12 ساعت است .

( استفاده از مطلب این سایت فقط با ذکر منبع مجاز است )

+ نوشته شده در یکشنبه پنجم مهر ۱۳۸۸ ساعت 12:39 توسط بهرام ابراهیمی |

خون شناسی وبانک خون

خون شناسی وبانک خون

طریقه نگهداری و تولید فرآورده های سلولی وپلاسمایی

نوشته‌های پیشین

آرشیو موضوعی